جلد 5- بررسی قصص قرآن در المیزان - انسانهای اولیه وپیامبران آنها

         بســــــــم الله الرحـــــمن الرحیـــــــــــم          

لطفا برای مطالعه متن کامل کتاب روی تصویر فوق کلیلک کنید!

 

بخش های اصلی جلد پنجم عبارتند از:

                   

           کتاب شانزدهم:         کلیات تاریخ ادیان                                       

          کتاب هفدهم:            انسانهای اولیه و پیامبران آنها  

 

 

خلاصه کتاب ها ---   برای آشنائی اولیه با مباحث هر یک از کتاب ها،  خلاصه آنها در انتهای جدول دست راست قرار گرفته است! 

 

خلاصه ای منتخب از جلد پنجم ( کتاب شانزدهم و هفدهم )

 

کلیات تاریخ ادیان

 

مستند : آیات مندرج در متن                                                                    المیزان ج7 ص162

تاریخ ملت ها در قرآن              قرآن برای " ملت " وجود، اجل، کتاب، شعور، فهم، عمل، طاعت و معصیت اعتبار فرموده است.  به همین جهت است که می بینیم همانطور که قرآن به داستانهای اشخاص اهمیت داده است، بیشتر از آن به تاریخ  " ملت ها " اهمیت قائل شده است و این درآن هنگام بوده است که بشر تاریخی جز ذکر حالات اشخاصی از قبیل پادشاهان و بزرگان نداشته است و تاریخ نویسان تا بعد از نزول قرآن هیچ توجهی به تاریخ ملت ها واجتماعات نداشته اند و این بعد از نزول قران بوده است که احیاناً برخی از مورخین ازقبیل "مسعودی"   و  " ابن خلدون " کم و بیش توجهی به تاریخ ملت ها نموده و به ذکر حوادث آن پرداخته اند و این جریان همینطور ادامه داشته تا اینکه درهمین اواخر بطورکلی تحولی درتاریـخ نویسی به وجود آمده وتاریخ اشخاص به تاریخ ملتها تبدیل شده است.

          قرآن مجید در آیــــــه زیر برای ملت ها اجــل و مـدت زمان قائل شده و می فرماید:

« برای هر ملت اجل و دوره ای است که نه لحظه ای به عقب افتند،

 و نه لحظه ای پیشی می گیرند!  »  (اعراف 34)

در آیات زیر برای امت ها کتاب و عمل قائل شده و می فرماید:

«  و هر امتی به سوی کتاب خود خوانده می شود! » (جاثیه 28)

«  عمل هر امتی را در نظرش زینت دادیم! »  (انعام 108)

همچنین در آیات زیر است که قرآن شعور و فهم و طاعت و معصیت برای ملت اعتبار فرموده است:

«  دسته ای از آنها ملتی میانه رو هستند. »   (مائده 66)

«  ملتی قائم که آیات خدا را تلاوت می کنند. »  (آل عمران 113)

«  هر ملتی می کوشید تا پیغمبر خود را بگیرند و در راه باطل خود با او جدال ورزند تا حق را پایمال سازند…! »   (غافر 5)

«  برای هر امتی رسولی است،

وقتی آن رسول آمد حکم به عدل خواهد شد و برکسی ظلم نمی شود! »   (یونس 47)

 

مستند : آیه 40سوره آل عمران     "  ذلِکَ  مِن اَنبآءِ الْغَیبِ  نوُحِیهِ  اِلَیکَ ...! "                     المیزان ج6 ص 5

اصلاح قسمت های تحریف شده تاریخ          « این از اخبار غیب است که به تو وحی کردیم ! توحاضر نبودی آنجا که بر سر کفالت مریم کارشان به نزاع و مخاصمه کشید و بالاخره برای آن قرعه کشیدند. »

          در این آیه خداوند متعال، داستانی را که  برای پیغمبرش – درباره مریم و زکریا – شرح داد، از خبرهای غیبی معرفی کرده است.

همچنین در سوره یوسف، تاریخ زندگی یوسف را به آن نحو که بیان داشته، از خبرهای غیبی شمرده است، آنجا که می فرماید:

«  این حکایت از اخبار غیب بود که برتو وحی کردیم،  تو آنجا نبودی که برادران یوسف بر مکر و حیله تصمیم گرفتند…. »

          ظاهراً دلیل اینکه آن را از اخبار غیبـی می شمارد، این است که داستـان مذکور را اهل کتاب تحریف کرده و خصوصیات آن را از بین برده اند.

          به طوری که در کتب عهدین خصوصیات داستان های زکــریا اصـلاً ذکر نشده است و فرمایش خداوندی هم که در آخر همین آیه می فرماید – تو آنجا حاضر نبودی که وقتی قرعه کشیدند – مطلب بالا را تائید می کند.

          در ذکر تاریخ حیات نوح علیه السلام هم در قرآن، خدای متعال باز متذکر می شود که:  «  این از اخبار غیب است . پیش از آنکه ما به تو وحی کنیم، تو و قومت از آن آگاه نبودید!  »

درسوره آل عمران آیه 62  خدای متعال به آنچه درباره قصه های عیسی علیه السلام بیان فرموده اشاره میکند و آن را "حق" می شمارد، یعنی تــذکر می دهد که آنچه ما از قصص و تاریخ عیسی شرح دادیم همان حق است، نه آنچه مسیحیان درباره آن ادعا می کنند:

" – اِنَّ هذا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ  وَ ما مِن اِلهٍ اِلاَّ اَللهُ ... ! "

 

مستند: تحلیل مربوط به آیات 1 تا 127 سوره اعراف                               المیزان ج 16 ص 36

ترقی ادیان و ختم رسالت ها             شریعت های الهی همه یکی هستند و تناقض و تنافی بین آنها نیست الا اینکه از نظر اجمال و تفصیل و کمی و زیادی فروع مختلفند.  چون سیر بشر از نقص به کمال به صورت تدریجی است و استعداد قبول معارف الهی در هر عصری با عصر دیگر متفاوت است، وقتی این سیر به پایان رسید و بشر از نظر معرفت و علم به عالی ترین موقف خود رسید آن وقت است که رسالت نیز ختم شده است و کتاب خاتم الانبیاء و شریعتش در میان بشر برای همیشه می ماند، و دیگر بشر انتظار آمدن کتاب و شریعت دیگری را نمی کشد.

 

          و اگر امـروز با اینــکه خـاتم پیغمبـران (صلوات الله علیه و آله و سلم ) مبعوث گردیده و آخرین کتاب آسمانی را آورده است ولی در عین حال بشر به مرحله ای که می بایست از کمال برسد نرسیده است برای این است که دین اسلام آنطور که باید وشاید در مجتمعات بشری گسترش نیافته است وگرنه بشر می تواند با بسط دائره دین و بررسی حقایق معـارف آن رو به کـمال بگذارد و بـه تدریج مراحل علم و عمل را یکی پس از دیگری طی نماید.

          قرآن مجید این معنی را با  بیانات مختلف و هرچه رساتر توصیه فرموده است، مخصوصاّ در آیه 127 سوره اعراف که می فرماید:

          « اِنَّ الاَرضَ لِلّهِ  یورِثُها مَن یَشاءُ مِن عِبادِهِ وَالْعاقِبَهُ لِلمُتَّقینَ !»

« زمین متعلق به خداست و آنرا به هرکس از بندگان خود که بخواهد به ارث می گذارد، و سرانجام نیک از آنِ متقین است !»

 

در کتاب شانزدهم شما این مطالب را می خوانید:

   مقدمه مولف:                                                                     

بخش اول – نگرشی به تاریخ و پیدایش ادیان

فصل اول :  تاریخ در قرآن                                              12                                                              

    اعتبار بیان تاریخ در قرآن

    طرز بیــان تاریخ در قرآن

    فلسفه نقـل تاریخ در قرآن

    تاثیر تاریــخ پیامبران در پیامبر اسلام

    تاثیــر نقــــل تاریــخ در مومنیــن

    تاثیر داستان‏های قرآن در غیر مومنین

    روش قــــرآن در نقــــل تـــاریــــخ

    تاریــــخ ملت‏هــا و تاریــخ ادیـــان

    تــــاریــخ ملــــت‏هــا در قــــــرآن

    انتخـــاب قـــرآن در نقــــل تاریـــخ

    اصلاح قسمت‏های تحریف شده تاریـخ

فصل دوم: پیدایش انسان و ادیان                                        22   

    آغـــاز پیـــــدایــــش انســـــــــان

    تــرکیـــب دوگــانـــه انســــــان

    تجهیــز انسان بـرای تسخیـر جهان

    طبـع مـدنــی و اجتماعــی انســان

    منشـــاء اختـــلافــات اجتماعـــی

    آغــاز تشریــع قوانیــن توحیــدی

    لزوم تشریع دین

    دین و تقسیمات تاریخی زندگی بشر

    تعریـــف دیـــن

    وظیفـه اولیــه دین و تکامــل آن

    هدف ارسال رسل و کتب آسمانی

    ختـــم ادیــــان

    عصمت پیامبران

    نـام‏گــذاری صاحبــان ادیــــان

    خطاب‏های مختلف الهی به صاحبان ادیان

    تفاوت بین ادیان

    ترقــی ادیان و ختــم رسالت‏هـا

    مفهــوم نســخ احکام ادیــان گذشته

    عمر کوتــاه برخی از احکــام ادیـــان

    تفـــرقــه و انشعــــاب در ادیــــان

    علمـــای دیـــن، عاملیـــن تفــرقـــه

    زمان و مقام قضاوت در اختلاف ادیان

فصل سوم: تاثیر انبیاء در تکامل بشریت                                 39

    پیـــامبـــران و تمـــــــدن

    تاثیر انبیاء در علوم انسانی

    تاثیر پیامبران در افکار اجتماعی و اصلاح حکومت‏ها

    نقش پیامبــران در بیداری انسان‏ها

    گسترش عدالت، اولین هدف رسالت

    میــزان چیســـت؟

    گستــرش مساوات و مبــارزه با اختلافــات طبقاتی

    لـزوم نبوت جهانی

    جهانی بودن نبوت

فصل چهارم: انساب و اسامی پیامبران                                51                   

    اسامی پیامبــران در قــرآن

    پیامبــران بــدون اســامی

    تعــداد و نــژاد پیـامبــران

    اسامی پیامبران از نسل نوح و ابراهیم

    توالی رسولان از ذریه نوح

    پیــامبــران اولــوالعـــزم

     بخش دوم :    کلیات  شریعت و کتاب پیامبران          

فصل اول:  شریعت و کتاب پیامبران                                   59       

    دلیل اختلاف شریعت‏ها و قوانین ادیان

    همگــونــی وحــی در پیــــامبــــران

    مفهـوم کتــاب و حکــم انبیــاء

    پیامبران صاحب حکم و شریعت

    تعـــــداد کتـــــب آسمانــــی

    مطالب مشترک در قرآن و صحف ابراهیم و موسی

    صحـــف بـــه صـــورت الـواح

    اهل کتاب و کتاب‏های مقدس آنان

    کتــــاب مقـــــدس یهــــــــود

    کتـــاب مقـــــدس مسیحیــــان

    اهـــل کتـــاب بــودن مجـــوس

    چگونگی از بین رفتن دین مجوس

    التـزام ایمان به کلیه کتب آسمانی

    محرّمـات و منهیات مشترک ادیان

فصل دوم: امتیازات، ابتلائات و درجات پیامبران الهی            71

    امتیــازات هفــده پیــامبــر الهـی

    آن چه به موسی و هارون داده شد؟

    قـــــرآن، ذکــــــر مبـــــــــارک

    آن چــه بـه ابـراهیــم داده شـــد ؟

    و... ابــراهیــــم چـــه کـــــــرد؟

    مهاجرت و نجات ابراهیــم و لـوط

    اعطای فرزند و امامت بـه ابراهیم و فرزندانش

    بــه لوط چـــه داده شـــد؟

    پذیــــرش دعــــای نـــوح

    حکم و قضاوت اعطاشده به داود و سلیمان

    تسبیــح کوه و مرغــان همصــدا بـا داود

    تعلیــم علم صناعــت لباس رزم بــه داود

    بــاد در تسخیــر سلیمــان

    شیاطین در تسخیر سلیمان

    کشــف ضــــرّ ایــــــوب

    رحمت الهی بر اسماعیل، ادریس و ذَالْکِفل

    نجــات یونس از شکـــم ماهـــی

    فرزندی که به زکریـــا داده شـد؟

    مریم و عیسی آیتی برای جهانیان

   امت واحـده، و راه توحیـد از طریق نبوت

    ابتلائــات خاص انبیـاء چهارگانه

    ابتلاء اسماعیل

    ابتــلاء یونـس

    ابتـــلاء لـــوط

    ابتــلاء یســـع

    درجات برتری پیامبران نسبت به یکدیگر

    برگزیده شـدگان

    دلایـــل بـرگــزیـــده شـــــدن آدم علیه‏ السلام

    دلایــل برگــزیــده شـــدن نــــوح علیه ‏السلام

    برگزیـده شــدن آل ابراهیــم و آل عمران

    سایـــر بــرگـــــزیـــده شـــدگـــــان

    برگزیدگــان از عتـرت پیامبر اسلام

    درجات پیامبران، امامان و دانشمندان

فصل سوم: ادب و آداب پیامبران الهی                                    93    

    ادب الهــی پیــامبـــران

    توحید در اعمال پیامبران

    اعمـال توحیدی پیامبران

    انواع ادب و آداب تعلیمی به پیامبران

    ادب تـــوبــــــــــــــه

    ادب انجـــــام تکـــالیـــــف·

    ادب استفــاده از روزی حـلال

    ادب فـــردی و اجتمــاعــــی

    ادب نسبــــت بـــه خـــــدا

    ادب نسبـــــت بـــه مـــردم·

    ادب پیامبران در مواقع دشوار

    ادب در گفتار نوح با قوم خود

    ادب توبه در گفتار موسی در حال غضب

    ادب در گفتــار یوسف در خلوت زلیخا

    ادب در گفتـــار یوســف با بـــرادران

    ادب در گفتار سلیمــان با ملکــه سبـا

    ادب در گفتار رسـول اللّه‏ صلی‏ الله‏ علیه ‏و‏آله در غــار

    ادب در گفتار رسول اللّه‏ صلی‏ الله‏ علیه ‏و‏آله در خلوت

    ادب پیامبران در مقابلــه با قــوم خود

    نـوح در بــرابــر قوم

    هود در برابر قوم خود

    ابراهیــم در بـرابر آزر

    شعیـب در برابر قــوم

    موسی در برابر فرعون

  موسـی و هــارون در بــرابــر فرعــون

    مریــم در برابــر مردم

    رســـول اللّه‏ صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله در بــرابـر مشرکیــن

    رســـول اللّه‏ صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله در بــرابـــر ظالمیــن

    رسول اللّه‏ صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله در برابر گستاخی پیروان·

    نحوه گفتار و بیان پیامبران

    ادب پیامبـران در اظهار حق

فصل چهارم: سنت‏های الهی در رسالت پیامبران                      112 

    تعریف نبــوت و رسالــت

    رسالــت، سنتــی جــاری در عــالــم

    هر قومی را هدایت کننــده‏ای هســت!

    در هر ملتی پیغمبری مبعـوث شــده !

    هر ملتی را رسولی همزبان خود آمده!

    ارســال رســل از جنــس بشــر

    لــزوم انسان بــودن پیامبـــران

    پیامبران و امامان برای همـه ادوار

    میثـــــــــاق پیــــامبـــــــران

    تعهد پیامبران برای معرفی پیامبر بعدی

    مبـارزه پیامبران با طاغیان و مستکبران

    سنـت مقاومــت رسولان در برابر طاغیــان

    سنت یاس رسولان و هلاکت اقوام و جوامع

    تکــــرار یـــــاس پیــامبــــر

    تکرار اتهام دروغ‏گویی به‏ پیامبران

    تکـــرار نجــــــات مـــومنیـــن

    تکــرار عـذاب و هلاکت مجرمیــن

    تکــرار سنت پیـــروزی رسـولان

    غلبـــــه در استــــــــــــــدلال

    غلبــه از طریق تاییــد غیبی

    غلبه از لحـاظ ماهیت ایمــان

بخش سوم:  انحراف در ادیان و انقراض امت ها

 

فصل اول: انقراض جوامع تاریخی و امت‏های منقرض شده     133

    سرنوشت اقوام منقرض‏ شده

    سرنــوشــت قــوم نــــوح

    محفوظ ماندن کشتی نوح تا عصر پیامبر اسلام

    انقـــراض قــــــوم عــــاد

    انقــراض قـــــوم ثمـــــود

    انقـراض قوم لوط

    انقراض آل فرعون·

    آیات ربوبیــت الهــی در هلاکــت اقوام گذشته

    آیــت بجــا مانــده از هــلاکــت قــوم لـــوط

    آیت ربوبیت الهی در غرق‏فرعون و لشکریانش

    آیــت ربوبیــت الهی در نابــودی قــوم عــاد

    آیت ربوبیـت الهـــی در هلاکـــت قـــوم ثمود

    آیت ربوبیــت الهــی در هلاکــت قـــوم نـوح

    عوامــل و دلایل انقـراض امت‏های پیشین

    عــاقبـــت تکـــذیـــــب کننـــــدگـــان

    سنت امتحان و سنت استدراج و مکر الهی

    فراوانــی نعمـــت قبــل از نــزول بــلاء

    لجاجــت توانگـران متــرف در همه ادوار

    اقوامــی که تاریخ آن‏هــا را نمی‏ شناسد!

    امت‏های منقــرض شــده و آثار بجامانده

فصل دوم: بت‏ پرستی و ادیان باستانی                           150           

    پیدایــش آئیــن ‏هـــای بت‏ پرستــی                        

    پرستـش با غریــزه جلـــب منفعت

    پرستــش با غریــزه دفــع ضــرر··

    شــروع بـــت‏پرستــــی انســــان·

    منشا و چگونگی پیدایش بت ‏پرستی

    نقش مجسمه ‏ســازی در بت پرستی

    خدایان مونث

    بت‏ پرستی در ادیان باستانی

    بت پرستـــی صــابئیــــان

    بـــت پرستـــی برهمـــائی

    عقـــایـــد بـرهمـــائـــــی

    بت ‏پرستــــی بـــودائــــی

    بت پرستی در عرب جاهلیت

    مطالعه تطبیقی بین تعالیم قرآن و آئین ‏ها و ادیان دیگر

    ادیــان معتقــد به تناســـخ

    تفاوت تعالیــم ویدا با تعالیم براهمه

    تسری شرک در عبادت به سایر ادیان

    شـرک در زرتشتیان

    شــــرک در یهـــود

    شرک در مسیحیــت

    تعالیم عالی اسلام و اصلاح مفاسد شرک در عبادت

    تفاوت شفاعت در اسلام با بت ‏پرستی

    ثبـــوت تــاثیـــــر

    تفاوت شفاعت با شرک در عبادت

فصل سوم: تاریخ ستاره پرستی‏ و ادیان صابئی و زرتشتی  169

    تــاریــخ و دیــن صــابئیــــان

    ستاره پرستـی و بت ‏پرستی عصر ابراهیم علیه ‏السلام

    نفوذ ستاره‏ پرستی و بت ‏پرستی به پارس قدیم·

    سفرهـای یوذاســـف به فــارس

    جــم، و شـــروع آتش پرستـــی

    زمــــــان ابــــــراهیـــــــــــم

    اختلاط ‏بت‏ پرستی ‏وستاره ‏پرستی